سميره مختار الليثي ( مترجم : محمد حاجى تقى )
112
جهاد الشيعة في العصر العباسي الأول ( جهاد شيعه در دوره اول عباسى ) ( فارسى )
در حقيقت ، سياست منفى ابن عباس نسبت به ابن زبير به معناى پذيرش ولايت يزيد نبود ؛ ابن عباس جز بنى هاشم احدى را شايسته خلافت نمىدانست ، ازاينرو ، نامه ردى در پاسخ يزيد نوشت و در آن اعلام كرد كه از ستايش و ثناى يزيد بىنياز است ، و آنچه را كه او از اموال و پاداش وعده داده ، حق بنى هاشم است و اينها مقدار كمى است از آنچه ايشان مستحق آنند . ابن عباس در پاياننامه خود يادآور شده بود كه او فراموش نمىكند يزيد حسين بن على عليه السّلام را به شهادت رسانده است . « 1 » يزيد بن معاويه از عبد اللّه بن عباس مأيوس شد و براى جلب قلوب بنى هاشم و اينكه اين خاندان جانب او را بگيرند و بر عبد اللّه بن زبير گرد نيايند ، بر آن شد كه اعتماد خود را بر محمد بن حنفيه متمركز كند . نفوذ ابن زبير پس از مرگ يزيد بن معاويه ( 64 ق ) در سرزمينهاى حجاز گسترش يافته بود . او خود را خليفه ناميده بود و شمار فراوانى از مردمان شهرهاى اسلامى با او بيعت كرده بودند . ابن زبير از ابن عباس و ابن حنفيه هم خواسته بود با وى بيعت كنند . پاسخ آن دو اين بود : باشد تا همه سرزمينها مطيع تو شوند و كارت بالا گيرد و ما در آن صورت مخالفتى نداريم . « 2 » موضعگيرى ابن حنفيه و ابن عباس نسبت به ابن زبير ، باعث دشمنى وى با آنان شد . ابن زبير براى آنكه مردمان مكه از ديدگاههاى اين دو تأثير نپذيرند ، بهتر ديد ايشان را از مكه دور كند . ابن حنفيه به ناحيه رضوى رفت و ابن عباس به طائف ، و چندى نگذشت كه در سال 68 ق فوت كرد . « 3 » عبد اللّه بن عباس شش پسر از خود به جا گذاشت . مشهورترين آنها على بود كه از شدت تقوا و كثرت عبادت به سجاد شهرت يافته بود . او كوچكتر از برادران ديگرش بود و در سال 40 ق ، همان سالى كه دولت اموى برپا شد ، متولد شده بود . على به تقوا و ورع و بلاغت ، مشهور بود و جايگاه بزرگى در سرزمين حجاز داشت تا آنجا كه هر وقت براى
--> ( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 220 . ( 2 ) . ابن عساكر ، التاريخ الكبير ، ج 7 ، ص 408 . ( 3 ) . مسعودى ، مروج الذهب ، ج 3 ، ص 27 . طائف در نزديكى مكه قرار دارد و عباس در آنجا باغها و بستانها داشت .